Czy syndyk może zabrać telewizor? Wyjaśniamy zasady zajęcia mienia

Standardowy telewizor zwykle pozostaje w mieszkaniu po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej. Syndyk może jednak zająć i sprzedać bardzo drogi sprzęt, jeśli jego wartość realnie zasili spłatę wierzycieli. Sprawdź, od czego zależy ocena telewizora oraz jakie zasady dotyczą pozostałego mienia.

Czy syndyk może zabrać telewizor?

Po ogłoszeniu upadłości cały majątek dłużnika tworzy masę upadłości. Obejmuje ona składniki posiadane w dniu wydania postanowienia oraz majątek nabyty w trakcie postępowania. Syndyk przejmuje zarząd nad tym mieniem, zabezpiecza je i sprzedaje te elementy, które mogą przynieść środki dla wierzycieli.

Nie oznacza to automatycznego wyniesienia wszystkich rzeczy z domu. Zwykły telewizor, używany przez rodzinę do odbioru informacji i codziennego wypoczynku, najczęściej nie przedstawia wartości uzasadniającej sprzedaż. Inaczej może zostać oceniony nowoczesny zestaw kina domowego, ekran o bardzo dużej przekątnej albo sprzęt warty kilkanaście czy kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Telewizor nie jest bezwarunkowo chroniony. O możliwości jego zajęcia decydują przede wszystkim wartość rynkowa, charakter urządzenia i potrzeby gospodarstwa domowego.

Kiedy sprzęt może wejść do masy upadłości?

Syndyk bierze pod uwagę cenę możliwą do uzyskania, stan techniczny oraz to, czy urządzenie jest luksusowe. Najnowszy telewizor kupiony krótko przed upadłością może zostać zakwalifikowany jako wartościowa ruchomość. Podobnie może stać się z drogim telefonem, komputerem gamingowym, konsolą lub rozbudowanym sprzętem audio.

Jeżeli urządzenie jest potrzebne do pracy albo nauki, sytuacja wygląda inaczej. Laptop używany przez dłużnika do zarabiania lub przez dziecko do nauki powinien pozostać w jego dyspozycji, chyba że chodzi o wyjątkowo drogi model, który można zastąpić tańszym sprzętem.

Jakie mienie podlega ochronie?

Przepisy wyłączają z masy upadłości przedmioty potrzebne do podstawowego funkcjonowania dłużnika i jego rodziny. Ochrona obejmuje także rzeczy osobiste oraz wyposażenie mieszkania, bez którego prowadzenie gospodarstwa domowego byłoby utrudnione. Syndyk musi respektować te ograniczenia.

W typowym mieszkaniu poza zainteresowaniem pozostają:

• lodówka, pralka i podstawowa kuchenka,
• łóżka, stoły oraz zwykłe meble,
• codzienna odzież, pościel i bielizna,
• zapasy żywności oraz opału wystarczające na około miesiąc,
• narzędzia konieczne do wykonywania pracy zarobkowej,
• sprzęt rehabilitacyjny i wyroby medyczne potrzebne dłużnikowi lub domownikom.

Znaczenie ma zwykła funkcja przedmiotu, nie sama jego nazwa. Lodówka o podstawowych parametrach służy zaspokojeniu codziennych potrzeb. Luksusowy model z rozbudowanymi funkcjami może jednak zostać sprzedany, a w jego miejsce powinno pozostać urządzenie standardowe.

Co jeszcze może zająć syndyk?

Do masy upadłości mogą trafić nieruchomości, samochody, wartościowe rowery, udziały w spółkach, środki na rachunkach oraz inne prawa majątkowe. W określonych sytuacjach wchodzą do niej także spadki otwarte po ogłoszeniu upadłości oraz dochody uzyskiwane w toku postępowania.

Nieruchomość należąca do upadłego co do zasady podlega likwidacji, jeżeli jej sprzedaż może przynieść środki dla wierzycieli. Po sprzedaży mieszkania lub domu sąd może wydzielić kwotę na wynajem innego lokalu przez okres od 12 do 24 miesięcy. Nie oznacza to więc natychmiastowej utraty dachu nad głową.

Wynagrodzenie i świadczenia

Syndyk może objąć część dochodów z umowy o pracę, umów cywilnoprawnych, emerytury, renty lub najmu. Przy zobowiązaniach niealimentacyjnych zajęcie wynagrodzenia za pracę może sięgać 50% kwoty netto, z zachowaniem kwoty wolnej odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu. Przy należnościach alimentacyjnych granica może wynosić 60%.

Poza masą upadłości pozostają świadczenia alimentacyjne, świadczenia rodzinne i pielęgnacyjne, świadczenie 800+, stypendia oraz inne kwoty wyłączone spod egzekucji. Dłużnik powinien zachować środki pozwalające na podstawowe utrzymanie siebie i rodziny.

Czym różni się syndyk od komornika?

Syndyk jest wyznaczany przez Sąd upadłościowy, a do pełnienia tej funkcji wymagana jest licencja doradcy restrukturyzacyjnego. Jego zadaniem jest zarządzanie masą upadłości, ustalenie jej składu, sprzedaż majątku i podział uzyskanych pieniędzy między wierzycieli. Działa pod nadzorem sądu oraz sędziego-komisarza.

Komornik prowadzi egzekucję na rzecz konkretnego wierzyciela. Po ogłoszeniu upadłości postępowania egzekucyjne dotyczące majątku objętego masą zostają zawieszone, a następnie mogą zostać umorzone. To syndyk przejmuje zarząd nad majątkiem, lecz nie dysponuje identycznymi uprawnieniami jak komornik.

Wizyta w domu zwykle odbywa się po uzgodnieniu terminu. Może służyć sporządzeniu spisu inwentarza i sprawdzeniu, czy w mieszkaniu znajdują się wartościowe ruchomości. Syndyk nie powinien prowadzić dowolnego przeszukania, ale dłużnik ma obowiązek umożliwić ustalenie składu majątku i udzielić prawdziwych informacji.

Jak postępować podczas kontaktu z syndykiem?

Dłużnik musi ujawnić cały majątek, także ten nabyty po ogłoszeniu upadłości. Ukrywanie telewizora, przekazanie go krewnemu albo podanie nieprawdziwych danych może doprowadzić do umorzenia postępowania, odmowy oddłużenia, a w poważnych przypadkach także do odpowiedzialności karnej.

Na spotkanie warto przygotować dokumenty dotyczące nieruchomości, pojazdów, rachunków, dochodów, polis i umów. Jeżeli telewizor lub inny sprzęt należy do osoby trzeciej, trzeba przedstawić dowody własności, na przykład fakturę, umowę albo potwierdzenie zakupu. W razie błędnego ujęcia rzeczy w masie upadłości można złożyć wniosek o jej wyłączenie.

Nie wpuszczenie syndyka, unikanie kontaktu lub utrudnianie spisu może zostać zgłoszone sędziemu-komisarzowi. Taka postawa zagraża całemu postępowaniu. Spokojna współpraca pozwala wyjaśnić, że zwykły telewizor, podstawowe wyposażenie domu czy laptop do nauki nie mają charakteru luksusowego.